Uluslararası kategoride proje bulunamadı!
SÜBSTİTÜEBENZİMİDAZOL TÜREVİ PLATİN(II) KOMPLEKSİ SENTEZ, YAPI AYDINLATMA VE ANTİKANSER AKTİVİTE ÇALIŞMALARI
Sisplatin, merkezinde platin atomu bulunan ve cis konumda iki klor, iki amonyak molekülü ile çevrili kare düzlem yapıya sahip nötr bir moleküldür. Mesane, yumurtalık, baş ve boyun, akciğer, testis, servikal, yemek borusu, meme ve beyin kanseri gibi katı tümörlerin tedavisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Sisplatin bazı kanser tedavilerinde çok başarılı olmasına rağmen, sisplatin ile tedavi edilen hastalarda kemoterapiye direnç geşişmesi en önemli sorunlardan bir tanesidir. Ayrıca klinikte birçok kanser türünün tedavisinde yaygın olarak kullanılmasına rağmen nefrotoksisite, nörotoksisite, ototoksisite, hepatototoksisite, kardiyotoksisite, gastrointestinal toksisite gibi yan etkiler de klinik kullanımını kısıtlamaktdır. Bu nedenle araştırmacılar bu dezavantajların üstesinden gelebilmek için yeni molekül tasarlama ve sentez çalışmalarına hız vermişlerdir. Sisplatin, 1845 yılında İtalyan kimyager Michele Peyrone tarafından sentezlenmiştir. 1965’te Rosenberg ve arkadaşlarının elektrik akımının bakteri hücre bölünmesi üzerindeki etkileri anlamak için yaptığı bir çalışmada sisplatinin tesadüfen DNA replikasyonunu engellediği ve hücre bölünmesini inhibe ettiği keşfedilmiştir. Bu tesadüfi keşfin ardından sisplatinin 1971 yılında klinik denemelerine başlanmıştır. Ardından 1978 yılında FDA tarafından testis ve yumurtalık kanserlerinin tedavisi için ilk onaylanan platin bileşiği olarak kanser tedavisinde kullanılmaya onay almıştır. Sisplatinin ardından 1989’da karboplatin, 2002 yılında oksaliplatin dünya genelince antikanser ilaç olarak kabul görmüştür. Bunların dışında 1995’te nedaplatin ve 2009’da miriplatin Japonya’da, 1999’da heptaplatin Kore’de, 2010 yılında da lobaplatin Çin’de onaylanmış diğer platin kompleksi bileşiklerdir. Sisplatin kompleksleri hücre içerisine aktif ya da pasif difüzyonla alındıktan sonra reaktif türlerine dönüşerek, DNA-çift zincirinde tercihen guanin ve adenin bazının 7 numaralı azot atomu olmak üzere, zincir-içi ve zincirler-arası çapraz bağlar oluşturarak DNA’ya bağlanmaktadır. DNA sarmalında bükülme, gevşeme ve kısalma gibi biçim bozuklukları oluşturarak, bağlantı bölgesinden 40-50°’lik bir bükülmeye neden olup sitotoksik özellik göstermektedir. Yaşam için gerekli olan enzimlere model olabilecek bileşiklerin tasarlanması sırasında, enzimin aktif bölgesi ile seçilecek model bileşik arasında fonksiyonel ve yapısal benzerlik olması göz önünde bulundurulması gereken önemli bir konudur. Bu yüzden seçilecek taşıyıcı ligandın fizyolojik olarak aktif bileşenlerin yapısında bulunması veya hücreler tarafından tanınması yeni platin kompleksi antikanser ilaçların tasarımında dikkate değer bir yaklaşım olarak görülmektedir. Biyolojik sistemin tanıdığı bir halka sistemi olan benzimidazol halkası Medisinal Kimyacılar için büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada organizmanın tanıdığı 5(6)-süsbtitüe-2-(1-hidroksietil)benzimidazol türevi taşıyıcı ligandları sentezlenecektir. Daha sonra ayrılan ligand olarak klor, iyot, oksalat veya malonat taşıyan, cis-[dikloro-di(2-(1-hidroksietil)5(6)-süsbtitüebenzimidazol)platin(II)], cis-[iyodo-di(2-(1-hidroksietil)5(6)-süsbtitüebenzimidazol)platin(II)], cis-[malonato-di(2-(1-hidroksietil)5(6)-süsbtitüebenzimidazol)platin(II)] ve cis-[oksalato-di(2-(1-hidroksietil)5(6)-süsbtitüebenzimidazol)platin(II)] kapalı formülüne sahip platin(II) komplekslerinin sentezi yapılacaktır. Sentez edilen ligand ve komplekslerin kimyasal yapıları FT-IR, ESI-MS, NMR ve elemental analiz ile aydınlatılmasından so
19.06.2023 – 19.06.2024 SEMRA UTKU, ELİF ERGİN